Theo một quan chức giấu tên tại Mỹ thì Leon Panetta - Giám đốc CIA - đã sắp đặt một cuộc nói chuyện thân mật với Mikhail Fradkov, người đứng đầu Cục tình báo hải ngoại SVR của Nga.

Cuộc nói chuyện bắt đầu ngay sau khi FBI bắt các gián điệp Nga, bởi cả hai bên đều mong muốn vụ việc được giải quyết nhanh chóng nhằm tránh ảnh hưởng đến quan hệ ngoại giao giữa hai nước.

Quan chức này cũng cho biết CIA và FBI về cơ bản đã biết mọi thứ về mạng lưới của Nga trước khi vụ bắt giữ diễn ra. Ông cho biết đáng lẽ Washington có thể truy tố rồi giam giữ các tình báo Nga trong nhiều năm, nhưng họ nhận thấy những điệp viên này là một công cụ mặc cả hữu hiệu. Các báo cáo cũng cho biết chưa có điệp viên nào xâm nhập được vào chính phủ Mỹ.

Hôm qua, Nhà Trắng cũng tiết lộ rằng Mỹ đã tính đến việc trao đổi gián điệp ngay từ ngày 11/6, trước rất lâu so với thời điểm 10 điệp viên bị bắt vào ngày 27/6.

Theo Telegraph, các quan chức Nhà Trắng đã được thông báo sơ bộ về hoạt động chìm của gián điệp Nga vào hồi tháng hai và Tổng thống Barack Obama được biết đến vụ việc vào ngày 11/6.

Sau đó, Giám đốc CIA Panetta đã gặp gỡ Giám đốc SRV Fradkov để đề xuất ý tưởng trao đổi.

Charlie Allen, một cựu chuyên viên phân tích của CIA với hơn 50 năm làm việc cho tổ chức này, nhận định cuộc trao đổi mang tới nhiều lợi ích hơn cho Mỹ bởi 4 người được trả lại Mỹ là những cá nhân "không thể bị bỏ mặc ở những nhà tù lạnh lẽo của Nga".

Một trong 4 người đó - cựu đại tá Alexander Zaporozhsky - có thể đã làm lộ thông tin dẫn tới việc hai điệp viên sừng sỏ khác của Mỹ bị bắt. Theo AP, Washington cũng lo ngại rằng nếu phiên tòa các gián điệp được đưa ra xét xử công khai sẽ làm lộ những thông tin nhạy cảm mà họ không mong muốn.

Mặc dù cùng gọi với cái tên chung là gián điệp, nhưng bốn người làm việc cho phương Tây ở Nga lại không có mấy điểm chung so với 10 điệp viên nằm vùng tại Mỹ. 10 người này đóng giả là những cư dân thành phố hiện đại, tiến thân với "giấc mộng Mỹ", qua đó thiết lập các mối quan hệ với giới chức Mỹ để tìm kiếm thông tin về mọi lĩnh vực như kinh doanh, công nghệ và chính trị.

Trong khi đó, ba trong số bốn điệp viên được Nga trao đổi là những nhà tình báo chuyên nghiệp, từng có sự nghiệp huy hoàng trong cơ quan tình báo của Nga.

Washington Post cho hay một người bị buộc tội làm gián điệp hai mang cho Mỹ và người kia bị kết tội cung cấp thông tin bí mật của KGB cho cơ quan tình báo Anh - MI6. Người thứ ba thì không bị truy tố vì tội gián điệp nhưng bị sa thải khỏi cơ quan vì bị nghi đã phát triển mối quan hệ nguy hiểm với một đồng nghiệp ở CIA. Sau đó người này cũng bị bắt vì sở hữu vũ khí trái phép.

Người thứ tư là Igor Sutyagin, một nhà nghiên cứu vũ khí hạt nhân 45 tuổi làm việc cho một cơ quan đầu não của Nga. Mặc dù không qua trường lớp đào tạo tình báo nào nhưng Sutyagin đã tuồn thông tin nhạy cảm cho CIA thông qua một công ty của Anh. Sutyagin vẫn luôn khẳng định vô tội và nói rằng mình chẳng có bí mật nào để tiết lộ. Người này đang thụ án 11 năm.